26 Kasım 2010 Cuma

Ege'de Sandviç Üçlemesi

Daha önce Güney Marmara bölgesinin "köfte başkenti" olduğundan bahsetmiştik. Şimdi sırada "sıcak sandviçin başkenti" Kuzey Ege var.

kumru ekmekleri mangalda kızartılıyor
İlk sandviçimiz İzmir (veya Çeşme) kumrusu. Aslında orijinal kumru Ege'nin tüm illerinde yapılan soğuk sandviçtir ve bana göre sıcak kumrudan daha lezzetlidir. İçine peynir, domates ve yeşil biber konularak simitçi tezgahlarında satılır. Fakat çok da eski olmayan bir tarihte sıcak versiyonu keşfedilip içine bilimum şarküteri malzemesi doldurulmuş.

en öndeki hamburger köftesi
Şevki'de hamburgeri kim yiyor acaba!

İstanbul'daki versiyonlarda genellikle sosis, salam, sucuk, hepsi birden küçük doğranıp, tavada kızartılıyor. Fakat Çeşme'deki kumrucu Şevki'de ise durum daha farklı. Ekmekler bir yanda mangalda kızartılıyor, diğer yanda ise sucuk, kalın doğranmış salam (kalın doğranması önemli çünkü ince doğrandığında kuruyor) ve kaşar küçük parçalara bölünmeden bütün halinde tavada ayrı ayrı kızartılıp, ekmeğe sıra halinde diziliyor. En üste ince bir dilim domates (kimi yerlerde bu da azıcık kızartılıyor) ekleniyor. Ketçap ve mayonez yok. Turşu ise ayrı bir tabakta geliyor.

Kumrucu Şevki-ayranımız eker
Ben de son İzmir gezimde fırından bir düzine kumru ekmeği alıp evde denemeler yaptım. Yapımı gayet basit olduğundan Şevki'ninden çok da farklı olmadı.

bu da ev yapımı kumru
İkinci sandviçimiz ise Ayvalık tostu. Ayvalık tostu da tıpkı kumru gibi ilk başlarda gayet basit bir yapıya sahipmiş (Ayvalık tostu yazımıza buradan bakabilirsiniz). Cunda Adası'nda Ayvalık tostunu ilk yapan kişi olarak bilinen "Dedenin yeri", orijinal tostun içine Ayvalık tulum, domates (o da sadece yazın, kışın ise salça sürülürmüş) ve turşu konulduğunu söylüyor. Şimdilerde ise tost iyice şatafatlı bir hal almış. Hatta İstanbul'da bulunan çakma Ayvalık tostçularında (İstiklal Caddesi'ndeki tam bir skandaldır) rus salatası, patates kızartması ve tavuk gibi garip şeyler de konulabiliyor. Bu yeni versiyon sucuklu, salamlı, kaşarlı Ayvalık tostunu en iyi yapan yer ise Ayvalık'taki Tansaş'ın arasındaki dükkanlar.

Ayvalık tostu-Mesut Büfe
Mesut ve Avşar Büfe favorimiz. Ayvalık tostuna asıl lezzetini veren nohut mayalı ekmeği de Ayvalık da birkaç fırında bulabilirsiniz (İstanbul'da satılan Ayvalık tostu ekmekleri orijinal değildir, çünkü nohut mayası kullanılmaz). Tostun püf noktası ise tost makinasını yüksek ısıda tutup ekmeklerin her iki yüzeyine de margarini bolca sürmek. Böylece tost kurumadan gevrek bir hale geliyor (makinanın ısısı çok yüksek değilse ekmeği kurutuyor).

tire tostu
Üçüncü sandviçimiz ise yıllarca Tire köftesinin gölgesinde kaldığından meşhur olamamış Tire tostu. Tire tostu da tıpkı kumru gibi içindeki malzemeler ayrı ayrı pişirilerek hazırlanıyor. Mevsimine göre içine çeşitli otlar da konuluyor. Tosta tadını veren ise Tire'nin meşhur Ege sucukları. Ali kasap tarafından yapılan bu sucuğu artık İzmir yöresindeki hemen hemen tüm kumrucular kullanıyor. Ben de evde kumru yapmak için kendime bir kangal aldım.

Ege sucukları yanında "Kayseri altını" Şahin sucuk
Tire meydanında sıra sıra dizili büfelerde gerçek Tire tostunu yiyebilirsiniz. Bu üç sandviçin de ortak özelliği, ilk başlarda son derece vejeteryan sandviç olarak yola çıkıp, sonraları heybetli etlerle donatılmaları ve bu yeni versiyonun da sanki yüzyıllık bir gelenek olarak sunulması olmuş. Her üç tostun da tarihinin 70'lerden önceye dayanmaması komik. Kuzey Ege'de olmasa da, Ege'ye çok yakın olan Susurluk ilçesinin, meşhur "Susurluk tostu" da bu listeye girebilir. Susurluk tostunun en büyük özelliği içeriğinin gayet basit olması. Püf noktası peynir olarak mihaliç peyniri kullanılması. Orijinalinde üstüne salça sürülür ve somun ekmeğe yapılır. Şimdilerde ise salçalı tost yemek pek moda değil. Umarım salçalı tostlar tekrar moda olur da biz salçaseverler dilediğimiz yerde tostumuzu yiyebiliriz.

Not: Tire tostu fotosu yemekbahane.blogspot.com sitesinden alınmıştır. Teşekkür ederiz.

7 yorum :

  1. ömrümü tostla geçirebilecek biriyim

    YanıtlaSil
  2. ahahha benim de canım çekti fotolara bakarken.salçalı tostla bir ömür geçer.

    YanıtlaSil
  3. Okan Bey merhaba,
    Öncelikle konu hakikaten nefis. Tost konusunda Ege insanı işini biliyor. Tire ise bu konuda bence açık ara önde. Fotoğraf için rica ederim.
    Müge

    YanıtlaSil
  4. Tire tostu diğerlerinden çok daha nitelikli.ayvalık tostu ve kumru sanki ilkel versiyonlarının yozlaşmış hali gibi. ama mihaliç peynirinden yapılmış düz salçalı tosta hiçbir şeyi değişmem :)

    YanıtlaSil
  5. dünyanın en kalitesiz ucuz tansaş beyaz peyniri bile salçalı tostun içinde enfes oluyor...

    YanıtlaSil