7 Aralık 2010 Salı

Helsinki Sauna Rehberi 1

Her ne kadar İstanbul'daki hamamlar burnumda tütse de, allahtan "hamamların en büyük rakibi" saunaların başkentinde yaşıyorum. Bu öyle büyük bir rekabet ki, İstanbul'un en korunmuş hamamlarında bile en az bir halveti (odacık) saunaya çevirmeyen yer neredeyse kalmadı. Kışın gelmesiyle birlikte aksattığım sauna alışkanlığıma hızlı bir geri dönüş yaptım. Artık eskisi gibi haftada en az iki kez saunaya giriyorum. Ama Finliler için durum pek de öyle değil. Hamam geleneğinden kalma bir alışkanlıkla yaz-kış ayrımı yapan sanırım yalnızca benim.


Sauna (Fin hamamı) Finlandiya'nın en büyük ulusal değerlerinden biridir. Sauna bütün dünya dillerinde kullanılan (bizdeki yoğurt misali) tek Fince sözcüktür. Türkiye'de gerileyen yahut turistikleşen hamam kültürünün aksine Finlandiya'da sauna geleneği fazlasıyla canlıdır ve saunaya girmek günlük bir aktivite olarak düşünülür. 5 milyon nüfuslu Finlandiya'da 2 milyondan fazla sauna vardır.

mobil sauna

Finlandiya'da üç ceşit saunadan bahsedebiliriz: geleneksel odun saunası (odun ateşi kullanılır, genelde turistik tesislerde bulunmakla beraber kırsal kesimde çok yaygındır, Helsinki'de ise bazı festivaller sırasında geçici olarak kurulmaktadır), duman saunası (bacasız bir mekanda içeriye sıcak dumanın girmesi sağlanarak yapılır, ancak günümüzde yerini buhar saunasına bırakmışsa da kırsal kesimde hala yaygındır) ve elektrikli sauna (geleneksel ahşap oturma yerleri ve sauna taşlarına rağmen saunayı ısıtmak icin oduna ihtiyaç duyulmaz, genelde apartmanlarda tercih edilen bir tiptir).

ev saunası

Finlandiya'da saunalar erkekler için, kadınlar için ve unisex olmak üzere üç çeşittir. Çıplaklık zorunlu olmasa da havlu dışında bir malzemeye (hijyen kaygılarıyla) izin verilmez. Ailenizle ya da arkadaşlarınızla özel bir oda kiralamak mümkündür. Kamuya açık saunalar ya havuzludur ya da deniz kenarında kurulmuştur.


Finliler'in en büyük eğlencelerinden biri saunadan çıkıp soğuk suya (kimi zaman buzlu suya) girmektir. Orta-üst sınıf Finliler'in evlerinde özel saunalar bulunur. Çoğu apartman ve site kompleksinin de bodrum katlarında saunası vardır. Karlı bir günde saunadan çıkıp bahçede karların üzerinde oturan bir Finli'yi görmek şaşırtıcı değildir.


Saunada ideal sıcaklık 80 derecenin üzerinde olduğu için soğuk içecekler vazgeçilmezdir. Aynı hamamda olduğu gibi saunaya arkadaşlarla gitmek işin eğlenceli kısmıdır. Finlandiya'da saunaların sosyalleşme işlevi de vardır diyebiliriz.

Helsinki'den sauna yazılarımız devam edecek.

5 yorum :

  1. az önce evde sauna yapımına baktım 3 milyara sauna yapabiliyorsun. duyurulur

    YanıtlaSil
  2. bu çok güzel bir yazı olmuş, elinize sağlık.

    üniversitedeyken finlandiya'ya giden arkadaşlarımız anlatmışlardı saunadan çıkıp buz gibi göle atladıklarını da inanmamıştık. doğruymuş meğersem.

    YanıtlaSil
  3. teşekkür ederiz :) ben o işi bir kere yaptım, göle degil de buzlu denize girdim arkadaslarımın ısrarıyla. Dedikleri cıktı, o günden beri (2 sene oldu) hastalanmadım.

    YanıtlaSil