30 Haziran 2014 Pazartesi

Granada Gezi Rehberi: Elhamra Sarayı I - Pratik Bilgiler

Neyzen Tevfik'in bir haşlanmış yumurtaya değişmem dediği, Yahya Kemal'in ise hayran kaldığı Elhamra Sarayı, kanımca Granada'nın ilk başta görülmesi gereken yeridir. 11.yy’da Nazari Emirleri için yapımına başlanan Elhamra Sarayı'nı enine boyuna anlatacağım bu yazı dizisinde ilk bölüm, sarayın genel çevresi, ulaşım ve ziyaretiniz öncesinde ihtiyaç duyabileceğiniz diğer pratik bilgileri içeriyor. Elhamra'nın içini diğer bölümlerde anlatacağım.
Başka bir açıdan Elhamra Sarayı
Elhamra’nın güzelliği sadece sarayların mimarisinden, bahçelerin genişliğinden değil; bir bütün halinde, tepelik konumundan, manzaralarından, düzensizliğinden, renklerinin uyumundan ve efsanelerinden kaynaklanıyor. Kuş seslerinin su seslerine karıştığı bahçeler, avlular ve havuzlar; Roma mimarisinin islam mimarisiyle yoğrulduğu kemerler, sütunlar, tavan işlemeleri, çeşmeler, hamamlar vs. bir ve aynı amaca hizmet ediyor: Dünya üzerinde cennetvari bir yer yaratmak.Yüzyıllar boyunca o kadar yağma yıkmaya rağmen yine de Elhamra Sarayı dönemin tipik İslam mimarisinin en güzel örneklerinin ortaya konulduğu bir yer olarak kalabilmiş. Yok Elhamra aslında şu demek, yok bu anlama geliyor gibi, internette farklı farklı bir sürü tanım vardı. Hiç birine tam itimat edemediğimden, etimolojisine girmeyeceğim.
Manuel Gomez Moreno'ya ait, son Emir Boabdil ve ailesinin Elhamra'yı ve Granada'yı terk edişini tasvir eden tablo
Ulaşım
Yürüyerek: Elhamra'ya yürüyerek iki farklı yoldan varabilirsiniz. Birincisi, şehir merkezindeki Plaza Nueva'dan, Cuesta Gomerez (Gomerez Yokuşu) boyunca yaklaşık bir 15 -20 dakikalık ağaçlar altında hoş bir yürüyüşün ardından Elhamra Sarayı'nın gişelerine varabilirsiniz. Diğer alternatif ise, Paseo de Los Tristes'in sonundan Elhamra'ya doğru çıkan Cuesta de Los Chinos'tur (Çinli Yokuşu).
Araçla: Merkezden 30 ve 32 numaralı minibüslerle Elhamra'ya ulaşmak mümkündür. Kendi arabasıyla gelmek isteyenler için ise yol biraz daha karmaşıktır, gişelerin hemen yukarısında park yeri vardır.
gişeler
Elhamra Sarayı'na varmak için Cuesta de Gomerez’den (Gomerez yokuşu) çıkarak önce Floransa tarzı Puerta de las Granadas (Nar Kapısı)’dan geçilir. Bu kapının üzerinde nar kabartmaları bulunur. V. Carlos’a kıyakçılıktan geçtiği her şehre onun anısına bu tarz kapılar yapılmış. Bunlardan en meşhuru ise kendisi olmadığı halde ismi kalmış, Madrid’deki Puerta del Sol (Güneş Kapısı)’dur. Bu da ön yüzünde güneş olduğundan o isimle anılmış.
Puerta de Las Granadas (Nar Kapısı)
Buradan iki yol vardır, sağ taraf sizi Bermejas Kuleleri'ne çıkarır, siz düz yukarı vuracaksınız. Neyse koru boyunca yürüyüşe devam ettiğinizde bu sefer de sol tarafınızda, ihtişamlı Puerta de la Justicia (Adalet Kapısı) ve çeşmesini ve biraz ilerisinde, daha önce Bib Rambla Meydanı’nda bulunan, şu anda atıl halde buradaki koruya terk edilmiş Bib Rambla Kapısı’nı göreceksiniz.
Yerinden edilmiş ve bir hurda gibi araziye atılmış Bib Rambla Kapısı
Elhamra ziyareti
Elhamra Sarayı sabah, öğlen ya da akşamleyin ziyaret edilebilir. Farklı bilet ve tur grupları vardır, ancak Elhamra’yı komple gezmek zannımca yapılması gerekendir. Biletler internet üzerinden, Elhamra'nın gişelerinden ya da şehir merkezindeki Elhamra dükkanından alınabilir. Biletler için önceden rezervasyon yapılmalıdır aksi halde Granada’ya gelip, Elhamra’yı göremeden geri dönebilirsiniz. Bilet bulamayanlar için denenebilecek bir yol daha vardır.  Sabah ve öğlen turu başlamadan yaklaşık 30-45dk önce gidip kuyruğa girerek şansını denemek. Nazari saraylarının ne zaman gezileceği, bilet üzerinde yer alır ve muhakkak o saatte gezilmelidir. Gezme planınızı ona göre ayarlamanız gerekir.

Tarih

Elhamra Sarayı'nın yerinde Vizigot kalıntıları bulunuyor. Bu da oranın daha önceden kale olarak kullanıldığına işaret. Bir arkadaşın arkadaşının anlattığına göre Sultan yaşı geçkin dul bir Vizigot kadınına gönlünü kaptırıyor. O kadın da 'Seninle evlenirim ama üzerime yapacaksın. Sarayı üzerime yap’ diyince Sultan’da hayhay gülüm deyivermiş ve Elhamra sarayını eski vizigot kalıntılarının üzerine yapmış. Neyse, burası işin geyik kısmıydı.

Granada'nın Katoliklerce 1492 yılında fethinden sonra, Elhamra'ya büyük zarar verilmiş. Ancak günümüze kadar ayakta durabilmesini sıradan bir askere borçlu. Napolyon'un orduları Granada'yı terk ederken, zaten yağmalayıp bir kısmını yıktıkları Elhamra Sarayı'nı komple patlatacakları sırada, bir asker çıkıp kabloları kesiyor ve o meçhul askerin kahramanlığı sayesinde, saray günümüze dek varlığını sürdürebiliyor. 
Washington Irving'in 1832'de basılan Elhamra Hikayeleri kitabının kapağı
Napolyon'un işgalinden sonra koskoca Elhamra yalnızları oynuyor. Her türlü itin, uğursuzun, kanun kaçakçısının barınağı oluyor, sarayın muhteşem odaları evsizlere yuva, koyuna keçiye de ağıl oluyor. Daha sonra, 19.yy’ da ABD'nin Madrid büyükelçiliğinde çalışan, romantik yazar Washington Irving, Sevilla'dan eşek sırtında romantik bir yolculukla Granada'ya gelip, Elhamra Sarayı'na hayran kalıp, bir odasına yerleşiyor. Burada ne kadarı gerçek ne kadarı atmasyon bilinmez, Elhamra'nın hikayelerini yazıyor. Irving allandıra ballandıra anlatınca da 19.yy sonlarında ilk turist kafileleri damlamaya başlıyor. Bunun üzerine hemen turist rehberliği piyasası oluşuyor ve Çingeneler kralı, çeribaşı Chorrohumo, her şeye 'ay ne romantik' diyen turistleri gezdirmeye başlıyor. Uzun bir süre şehrin parkı gibi kullanıldıktan sonra, yetkililer bu işten para kazanılabileceğini akıl edince, saray müzeye çevriliyor ve şu anda İspanya'nın en çok gelir getiren tarihi ve turistik eseri oluyor.
Chorrohumo Elhamra'da
Elhamra Sarayı genel olarak en eski kısmı olan Alcazaba, Nazari sultanlarının görkemli saraylarının bulunduğu nazari sarayları ve Partal ve Generalife Bahçeleri olarak üç kısma ayrılabilir. Bunların her birini gelecek yazılarda ayrı bölüm halinde tanıtacağım.

5 yorum :

  1. yazı için ellerinize sağlık, teşekkürler. 11 temmuzda ispanya'ya gidiyorum. elhamra devam yazıları o zamana kadar yayınlanmış olacak mı acaba?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. ben teşekkür ederim ancak bir yazı daha gelir mi, ben bilmem, patron bilir.madem istek var, en azından bir bölüm daha koyarız, değil mi okan? bu arada granada hakkında daha bir çok yazımız yayınlandı blogda,onlara da bakabilirsiniz.

      Sil
  2. 11 ine kadar bir yazi daha koyariz hic merak etmeyin

    YanıtlaSil
  3. süpersiniz. dört gözle bekliyorum :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. yeni çıktı fırından
      http://www.cukurcumatimes.com/2014/07/granada-gezi-rehberi-elhamra-saray-ii.html

      Sil